Si deklarohet TVSH-ja në sistemin EDI

Për kë është ky udhëzues

Ky udhëzues është shkruar për pronarët e bizneseve dhe për personat që merren me dokumentacionin brenda firmës — jo për kontabilistë me përvojë.

TVSH-ja — tatimi mbi vlerën e shtuar — e paguan konsumatori final, por e mbledh dhe e derdh biznesi. Ju e ngarkoni TVSH-në në faturat që lëshoni (kjo quhet TVSH e llogaritur) dhe e paguani TVSH-në në faturat që merrni nga furnitorët (TVSH e zbritshme). Në fund të muajit shtetit i jepet vetëm diferenca; deklarimi mujor është akti me të cilin ia tregoni ATK-së këtë llogari.

Kush detyrohet të deklarojë

Detyrimin e ka çdo person i regjistruar si deklarues i TVSH-së. Regjistrimi bëhet i detyrueshëm kur qarkullimi vjetor kalon 30.000 euro, por lejohet edhe vullnetarisht para këtij pragu — dhe sapo regjistroheni, detyrimi mujor është i njëjtë në të dyja rastet. Deklarata dorëzohet edhe në muajt pa asnjë shitje apo blerje, me vlera zero: mosdeklarimi trajtohet si shkelje edhe kur nuk ka asgjë për të paguar. Nëse ende nuk jeni të sigurt a duhet të regjistroheni fare, kjo pyetje trajtohet veçmas te pyetjet për TVSH-në.

Çfarë përgatitet para se të hyni në EDI

Gabimi më i shpeshtë është hyrja në sistem pa i pasur të dhënat gati. Deklarata e TVSH-së nuk plotësohet nga kujtesa — ajo është përmbledhja e dy regjistrave që duhet të jenë të mbyllur para se të filloni:

• Libri i shitjeve — lista e faturave që keni lëshuar gjatë muajit, me datën, numrin e faturës, të dhënat identifikuese të blerësit (numri fiskal, numri unik identifikues ose numri personal, sipas rastit), vlerën pa TVSH, TVSH-në e ngarkuar dhe totalin. Këtu hyjnë edhe kuponët fiskalë.
• Libri i blerjeve — e njëjta strukturë, për faturat e pranuara nga furnitorët dhe për importet. Për importet, dokumenti bazë është deklarata doganore (DUD-i), jo fatura e furnizuesit të huaj.
• Faturat dhe dokumentet mbështetëse — të renditura sipas numrit, që t'i keni në dorë nëse ndonjë shifër nuk përputhet.
• Pasqyra bankare e muajit — për të verifikuar çfarë është arkëtuar dhe paguar realisht, veçanërisht kur ka avanse.

Të dy librat kanë format të caktuar nga ATK-ja: mostrat në Excel shkarkohen nga vetë sistemi EDI, në dritaren e ngarkimit. Kolonat duhet të jenë pikërisht ato të mostrës, përndryshe ngarkimi refuzohet — dhe kontrollet te numri fiskal, numri unik identifikues dhe numri personal janë të rrepta, prandaj një faturë me numër të gabuar e ndalon tërë listën.

Hapat në sistemin EDI

EDI është sistemi i deklarimit elektronik i ATK-së, në adresën edeklarimi.atk-ks.org. Kyçja bëhet me numrin fiskal të biznesit dhe fjalëkalimin e marrë nga ATK-ja. Rendi i punës është ky:

1. Kyçuni në sistem — shkruani numrin fiskal, fjalëkalimin dhe tekstin e sigurisë që shfaqet në ekran.
2. Ngarkoni Librin e Blerjes — nga menyja "Shërbimet" hapni "Libri i Blerjes", pastaj butonin "Ngarko Librin". Aty shkarkoni mostrën, e plotësoni jashtë sistemit, zgjidhni periudhën tatimore, ngarkoni skedarin dhe dërgoni listën.
3. Konfirmoni ngarkimin — sistemi ju kthen një konfirmim që duhet pranuar. Pa këtë hap libri nuk quhet i deklaruar.
4. Përsëriteni për Librin e Shitjes — e njëjta rrugë, nga "Shërbimet" te "Libri i Shitjes".
5. Plotësoni deklaratën e TVSH-së — formulari TV. Shumat e rubrikave duhet të pajtohen me totalet e dy librave; nëse nuk pajtohen, gabimi është te libri.
6. Kontrolloni rezultatin dhe dorëzoni — sistemi e llogarit vetë shumën për pagesë ose kreditimin. Lexojeni para se ta dorëzoni.
7. Paguani detyrimin — pagesa kryhet në bankë me referencën që e gjeneron sistemi. Dorëzimi dhe pagesa janë dy veprime të ndara: deklarimi pa pagesë brenda afatit prapë krijon interes.

Librat dhe deklarata dorëzohen brenda së njëjtës periudhë — nga data 1 deri më 20 të muajit vijues. Kalendarin e plotë e keni te afatet tatimore.

TVSH e llogaritur kundrejt asaj të zbritshme

Tërë deklarata mbyllet me një krahasim të thjeshtë. Nga njëra anë rubrika 30 — sa TVSH keni ngarkuar në shitje. Nga ana tjetër rubrika 67 — sa TVSH keni paguar në blerje dhe keni të drejtë ta zbritni. Nëse e para është më e madhe, diferenca paguhet; nëse e dyta është më e madhe, ju mbetet kreditim.

E drejta e zbritjes nuk është automatike: kërkon faturë tatimore të rregullt në emrin e biznesit tuaj, me numër fiskal dhe me TVSH-në të shënuar veçmas, dhe kërkon që blerja t'i shërbejë veprimtarisë së tatueshme. Blerjet për nevoja private, ushqimi dhe pijet, dhuratat dhe argëtimi nuk zbriten; për veturat me përdorim të përzier zbritja kufizohet. Këtu bizneset humbin më së shumti — jo duke paguar më shumë tatim, por duke zbritur më pak sesa u takon, ose duke zbritur atë që s'u takon dhe që u rikthehet gjatë kontrollit.

Nëse ju ka mbetur pa u regjistruar një faturë blerjeje e një muaji të kaluar, nuk keni nevojë ta korrigjoni atë periudhë: TVSH-ja e zbritshme mund të merret më vonë, por jo më vonë se periudha e fundit tatimore e vitit që vijon vitin e faturës. Pra një faturë e vitit 2025 hyn më së voni në deklaratën e dhjetorit 2026.

Kur del kreditim

Kreditimi nuk kthehet automatikisht në para. Si rregull ai bartet në muajin pasues dhe zbritet nga detyrimi i asaj periudhe — rruga normale për një muaj me shumë blerje ose me një investim të madh. Kërkesa për rimbursim, pra kthim të parave në llogari, mund të bëhet vetëm kur krediti tejkalon 3.000 euro dhe është bartur për tri periudha tatimore radhazi. Rimbursimi është procedurë më vete, me dosje faturash, kontratash e dëshmish pagese, dhe zakonisht pasohet nga kontroll i ATK-së.

Si korrigjohet një deklaratë e gabuar

Gabimet ndodhin — një faturë e shënuar dy herë, një shifër e transponuar, një shitje e klasifikuar si e liruar kur nuk ishte. Nëse gabimi është te libri i shitjes ose i blerjes, sistemi EDI ka funksionin e korrigjimit: zgjidhni periudhën përkatëse, ngarkoni librin e korrigjuar dhe konfirmoni sërish. Nëse gabimi është te vetë deklarata, dorëzohet një deklaratë ndryshuese për atë periudhë, e cila e zëvendëson të parën.

Rëndësi ka koha. Kur vetëdeklaroni një gabim para se ATK-ja t'ju njoftojë për kontroll, gjobat zbresin në 25% të shumës që do të zbatohej; nëse njoftimi ka ardhur por kontrolli ende nuk ka filluar, ato zbresin në 50%. Kur gabimin e gjen vetë inspektori, kjo lehtësi nuk zbatohet. Praktikisht: sapo e vëreni, korrigjojeni.

Ku ndihmojmë ne

Për klientët e shërbimit mujor të kontabilitetit tërë ky cikël bëhet nga ne: ju i vendosni faturat në folderin e përbashkët, ne i regjistrojmë, i barazojmë me bankën, i ngarkojmë librat dhe ju njoftojmë për shumën para afatit — mënyra e punës është përshkruar te si punojmë. Nëse e mbani vetë kontabilitetin dhe ju duhet vetëm një kontroll para dorëzimit, ose ju kanë mbetur prapa disa muaj, edhe këtë punë e marrim. Baza ligjore është Ligji Nr. 05/L-037, i listuar te legjislacioni tatimor.