Mbyllja e vitit financiar — lista kontrolluese

Për kë është ky udhëzues

Ky udhëzues është për pronarë biznesi dhe për personin që brenda firmës mban dokumentet — jo për kontabilistë. Për një SH.P.K., biznes individual ose OJQ në Kosovë, mbyllja e vitit është periudha kur librat e dymbëdhjetë muajve kthehen në pasqyra financiare dhe në deklaratë tatimore vjetore. Si e organizojmë ne rrjedhën e dokumenteve gjatë vitit e keni te si punojmë.

Katër terma që përsëriten. Mbyllja e vitit është verifikimi dhe rregullimi i llogarive për periudhën 1 janar – 31 dhjetor. Pasqyrat financiare janë raportet përmbledhëse të asaj periudhe: bilanci i gjendjes, pasqyra e të ardhurave dhe shpenzimeve, rrjedha e parasë dhe shënimet shpjeguese. Deklarata vjetore CD është deklarata e tatimit në fitim që korporatat ia dorëzojnë Administratës Tatimore të Kosovës (ATK); bizneset individuale e bëjnë deklarimin vjetor me formularin PD, brenda të njëjtit afat. KKRF është Këshilli Kosovar për Raportim Financiar, ku dorëzohen pasqyrat vjetore.

Gabimi më i shpeshtë nuk është llogaritja, por koha: mbyllja nis në mars, kur inventari i 31 dhjetorit nuk numërohet dot më. Prandaj kalendari më poshtë nis në nëntor.

1. Nëntor–dhjetor: rishikimi para se të mbyllet viti

Kërkoni një pasqyrë provizore të njëmbëdhjetë muajve dhe lexojeni me sy kritik. Në këtë fazë ende mund të veproni.

• Krahasoni pagesat bankare me faturat e regjistruara dhe kërkoni nga furnitorët ato që s'kanë mbërritur.
• Identifikoni punët e kryera që duhet të njihen si të ardhura të këtij viti, edhe pa qenë faturuar.
• Mbyllni ose sqaroni avanset që rrinë hapur prej muajsh.
• Verifikoni që transaksionet mbi 300 euro me palë të tjera në aktivitet ekonomik të jenë kryer përmes llogarisë bankare ose formave të tjera elektronike të pagesës, siç kërkon neni 6 i Ligjit për procedurat tatimore (08/L-257).

2. Inventarizimi më 31 dhjetor

Inventarizimi është numërimi fizik i asaj që keni në gjendje në datën e mbylljes: mallrat, lëndët e para, prodhimi në proces, paraja në arkë dhe pasuritë e biznesit. Rezultati krahasohet me gjendjen sipas librave.

• Caktoni një komision dhe një datë të vetme numërimi, jo numërime të shpërndara nëpër javë.
• Fiksoni lëvizjet: ndaloni pranimet e dërgesat, ose shënoni dokumentin e fundit të përpunuar.
• Mbani listë të nënshkruar me sasi për çdo artikull, jo vetëm një total.
• Shënoni veçmas mallin e dëmtuar a të pashitshëm dhe mallin e palëve të treta që gjendet te ju.

Mungesat dhe tepricat sqarohen me procesverbal para se të regjistrohen.

3. Barazimi i llogarive dhe konfirmimet me palët

Barazimi do të thotë të vërtetoni se çdo shifër në libra përputhet me një burim të pavarur.

• Banka — gjendja e çdo llogarie më 31 dhjetor kundrejt pasqyrës bankare; diferencat tipike janë pagesat në transit dhe komisionet e paregjistruara.
• Furnitorët dhe klientët — dërgoni kartelën e llogarisë dhe kërkoni konfirmim me shkrim të saldos. Kështu gjenden faturat që njëra palë i ka regjistruar e tjetra jo.
• ATK-ja — krahasoni TVSH-në e deklaruar me librat e shitjes e blerjes, dhe pagat e deklaruara deri më 15 të çdo muaji me listën e pagave.
• Kreditë dhe qiratë — gjendja e mbetur, interesi dhe tatimi në burim 9% nëse jeni qiramarrës biznes; llogaritjen e kontrolloni me kalkulatorin e qirasë.

Këtu vlen edhe një afat i TVSH-së që shpesh harrohet: sipas nenit 38 të Ligjit 05/L-037, TVSH-ja e zbritshme e një fature merret jo më vonë se periudha e fundit tatimore e vitit që vijon vitin e faturës.

4. Zhvlerësimi, provizionet dhe rregullimet

Zhvlerësimi (amortizimi) është shpërndarja e kostos së një pasurie afatgjatë — makineri, veturë, ndërtesë, pajisje — përgjatë viteve që përdoret, në vend që të njihet e tëra në vitin e blerjes. Kontrollohen tri gjëra: a janë regjistruar blerjet e reja, a janë hequr nga librat pasuritë e shitura, dhe a është llogaritur zhvlerësimi për tërë periudhën. Kategoritë dhe normat për qëllime tatimore ndryshojnë nga ato kontabël.

Provizionet janë shuma të lëna mënjanë për detyrime të pritshme, ende të pacaktuara në vlerë ose datë. Një provizion i regjistruar në libra nuk njihet automatikisht si shpenzim i zbritshëm. Dokumentacioni i përpjekjeve për arkëtimin e borxheve të vjetra mblidhet para mbylljes.

5. Shpenzimet e njohura dhe të panjohura

Jo çdo shpenzim i regjistruar në kontabilitet zbritet nga fitimi i tatueshëm. Ligji për tatimin në të ardhurat e korporatave (06/L-105) i ndan në të zbritshme, pjesërisht të zbritshme dhe të panjohura. Ky është hapi ku fitimi kontabël kthehet në fitim të tatueshëm.

• Shpenzimet pa dokument mbështetës ose me faturë të parregullt nuk njihen.
• Shpenzimet personale të pronarit, të kaluara përmes biznesit, nuk njihen.
• Reprezentacioni, donacionet dhe përdorimi i përzier i automjeteve njihen vetëm deri në kufijtë e përcaktuar me ligj dhe me dokumentacion.
• Gjobat dhe ndëshkimet nuk janë shpenzim i zbritshëm.
• Shpenzimet që i takojnë një viti tjetër duhen bartur në periudhën e duhur.

Rezultati është një listë rregullimesh që ruhet bashkë me deklaratën dhe shpjegon diferencën mes fitimit në pasqyra dhe atij në deklaratë. Më shumë te pyetjet për tatimin në fitim.

6. Barazimi i kësteve me detyrimin vjetor

Gjatë vitit tatimi në fitim paguhet me katër këste paradhënieje: 15 prill, 15 korrik, 15 tetor dhe 15 janar. Nga periudha e dytë tatimore e tutje, secili kësti duhet të jetë së paku një e katërta e 110% të detyrimit tatimor të periudhës paraprake; në vitin e parë të veprimtarisë — dhe kur viti paraprak është mbyllur me humbje — kësti llogaritet si një e katërta e detyrimit të vlerësuar për vitin aktual. Në mbyllje llogaritet detyrimi real dhe krahasohet me shumën e paguar.

Nëse këstet dalin më të vogla, diferenca paguhet me deklaratën vjetore deri më 31 mars; nëse dalin më të mëdha, mbetet mbipagesë, për të cilën kërkesa bëhet brenda tre vitesh. Norma e tatimit në fitim është 10%. Bizneset e vogla, nga të cilat nuk kërkohet dhe që nuk zgjedhin t'i mbajnë librat e plota, tatohen mbi qarkullimin: 3% për tregti, transport dhe bujqësi, 9% për shërbime, zeje dhe profesione, me minimum 37.50 euro në tremujor. Pragu i këtij regjimi është 30.000 euro të ardhura bruto vjetore për korporatat (Ligji 06/L-105) dhe 50.000 euro për bizneset individuale (Ligji 05/L-028). Kalendarin e plotë e keni te afatet tatimore.

7. Pasqyrat financiare dhe deklarata CD deri më 31 mars

Pastaj hartohen pasqyrat financiare vjetore dhe përgatitet deklarata vjetore CD — për bizneset individuale, formulari PD — e cila dorëzohet në ATK përmes sistemit elektronik EDI deri më 31 mars të vitit vijues. Për vitin 2026, afati është 31 marsi 2027.

Para dorëzimit kontrollohen tri përputhje: fitimi në deklaratë me fitimin në pasqyra plus rregullimet, qarkullimi vjetor me shumën e deklaratave mujore të TVSH-së, dhe kostoja e pagave me deklaratat mujore të pagave.

8. Dorëzimi në KKRF deri më 30 prill

Ligji për kontabilitetin, raportimin financiar dhe auditimin (06/L-032) i klasifikon ndërmarrjet si mikro, të vogla, të mesme dhe të mëdha, sipas totalit të bilancit, qarkullimit vjetor dhe numrit mesatar të të punësuarve. Kategoria caktohet kur ndërmarrja nuk i tejkalon së paku dy nga tre kufijtë. Klasifikimin tuaj e kontrolloni me kalkulatorin e KKRF-së.

• Mikro — pasqyrat vetëm nënshkruhen, pa angazhim të jashtëm.
• Të vogla dhe të mesme, me qarkullim deri 4.000.000 euro — kërkohet rishikim i pasqyrave (ISRE), angazhim më i kufizuar se auditimi.
• Të vogla dhe të mesme mbi këtë qarkullim — kërkohet auditim i plotë.
• Të mëdha dhe subjektet me interes publik — auditim nga firmë e licencuar nga KKRF, me deklaratë pajtueshmërie dhe raport të menaxhmentit.

Afati është 30 prilli, ndërsa për pasqyrat e konsoliduara 30 qershori. Sipas nenit 36 të Ligjit 06/L-032, dorëzimi me vonesë ndëshkohet me gjobë fikse sipas kategorisë — 500 euro për ndërmarrjet e vogla, 1.500 euro për të mesmet dhe 4.500 euro për të mëdhatë — ndërsa mosdorëzimi ndëshkohet me gjobë nga 1.000 deri në 20.000 euro, e kur nuk dorëzohen pasqyrat e audituara, nga 5.000 deri në 10.000 euro. Nëse ju kërkohet rishikim ose auditim, angazhimi nis para marsit — për çfarë përfshin, shihni shërbimin e auditimit.