Gjobat tatimore në Kosovë: sa janë saktësisht dhe si zbuten

Për kë është ky udhëzues

Ky udhëzues është për pronarin që sapo ka marrë një njoftim, për atë që e di se diçka ka mbetur pa u deklaruar dhe po mendon çfarë të bëjë, dhe për atë që thjesht do ta dijë sa kushton një gabim para se ta bëjë.

Baza ligjore është Ligji Nr. 08/L-257 për Administrimin e Procedurave Tatimore, tekstin e plotë të të cilit e keni te faqja e legjislacionit. Këtu janë vetëm gjobat që i hasin bizneset më shpesh.

Një gjë para se të vazhdojmë: gjoba dhe interesi janë dy gjëra të ndara. Gjoba ndëshkon shkeljen; interesi kompenson kohën. Ato llogariten veçmas dhe zbriten veçmas.

1. Mosdeklarimi — shuma fikse për çdo deklaratë

Kur një deklaratë e detyrueshme nuk dorëzohet brenda afatit dhe ajo rezulton me detyrim tatimor, gjoba është shumë fikse, jo përqindje (neni 99):

• 50 € për personin fizik afarist — pra biznesin individual — për çdo deklaratë të padeklaruar.
• 150 € për personin juridik — SH.P.K. dhe shoqëritë e tjera — për çdo deklaratë të padeklaruar.
• 20 € për personin fizik jo-afarist, për çdo deklaratë të padeklaruar.

Vini re fjalët për çdo deklaratë. Një SH.P.K. që nuk ka deklaruar TVSH-në për gjashtë muaj nuk ka një gjobë prej 150 €, ka gjashtë. Kjo është arsyeja pse vonesa e vogël e përsëritur kushton më shumë se një gabim i madh i vetëm.

2. Nën-deklarimi — përqindje mbi diferencën

Kur shuma e deklaruar është më e vogël se ajo e saktë, ose kur rimbursimi a kreditimi është deklaruar më i madh nga sa duhet, gjoba llogaritet mbi diferencën (neni 100):

• 15% e diferencës, kur nën-deklarimi ose mbi-deklarimi është deri në 10% të shumës së saktë të tatimit.
• 25% e diferencës, kur ai është mbi 10% të shumës së saktë.

Pra pragu që ndan 15% nga 25% nuk është shuma në euro — është përqindja e gabimit ndaj tatimit të saktë. Një gabim prej 900 € mbi një tatim prej 10.000 € bie te 15%; i njëjti gabim mbi një tatim prej 5.000 € bie te 25%.

3. TVSH-ja — dy situata që kushtojnë njësoj

Neni 108 i trajton dy shkelje të ndryshme me të njëjtat përqindje.

Furnizime pa qenë i regjistruar, kur kushtet për regjistrim ishin plotësuar: përveç vetë detyrimit të TVSH-së mbi ato furnizime, gjoba është 15% e atij detyrimi nëse furnizimet e tatueshme janë nën 10.000 €, dhe 25% nëse janë mbi 10.000 € (neni 108 paragrafi 1).

Moslëshimi i faturës ose faturë e pasaktë, kur kjo ul detyrimin e TVSH-së ose rrit kreditimin e kërkueshëm: personi është i detyrueshëm për atë ulje ose rritje, plus gjobë prej 15% për pakujdesi, ose 25% për mospërfillje të madhe kur moslëshimi i faturës për një furnizim të tatueshëm kalon 1.000 € (neni 108 paragrafi 2).

4. Arka fiskale — gjoba varet nga qarkullimi juaj

Kush duhet të përdorë pajisje elektronike fiskale për regjistrimin e transaksioneve dhe nuk e ka instaluar, gjobitet sipas qarkullimit — dhe baza është qarkullimi i vitit të kaluar fiskal, kurse për bizneset e reja qarkullimi real i vitit aktual (neni 106 paragrafi 2):

• Deri 30.000 € qarkullim vjetor — gjobë 250 €
• Nga 30.000,01 deri 200.000 € — gjobë 500 €
• Nga 200.000,01 deri 500.000 € — gjobë 1.000 €
• Nga 500.000,01 deri 5.000.000 € — gjobë 2.000 €
• Mbi 5.000.000 € — gjobë 3.000 €

Dhe një kufi që nuk është më gjobë: kush përpiqet të manipulojë ose të ndërhyjë në programimin e pajisjes apo në të dhënat që futen në të, me qëllim regjistrimin e të dhënave të pasakta, i nënshtrohet ndjekjes penale sipas legjislacionit penal (neni 106 paragrafi 3).

Nëse po pyesni cila pajisje ju takon fare — pajisje apo softuer — shihni udhëzuesin e fiskalizimit dhe SEF-it.

5. Interesi — i ndarë nga gjoba, dhe i ndalshëm

Për çdo tatim të papaguar deri në datën e fundit të pagesës, paguhet interes. Ai llogaritet në bazë mujore, për çdo muaj ose pjesë muaji, nga data kur tatimi u bë i detyrueshëm deri kur paguhet — por jo më shumë se dhjetë vjet (neni 24 paragrafët 1 dhe 2).

Shkallën e interesit e përcakton Ministri së paku një herë brenda vitit, dhe ajo duhet të jetë më e lartë se shkalla e huadhënies së bankave tregtare në Kosovë. Publikohet nga ATK (neni 24 paragrafi 3). Prandaj kjo faqe nuk jep një përqindje fikse: ajo ndryshon, dhe shifra e vlefshme është ajo që ka publikuar ATK për periudhën tuaj.

Këtu është pjesa që ndryshon vendime: kur lidhet marrëveshje me ATK për pagesë me këste, interesi nuk rrjedh nga muaji që pason muajin e lidhjes, për sa kohë marrëveshja respektohet tërësisht (neni 24 paragrafi 5). Nëse marrëveshja thyhet, interesi rivendoset; dhe nëse kërkohet një marrëveshje e dytë për të njëjtin detyrim, ky lehtësim nuk zbatohet më (neni 24 paragrafi 6).

Pra marrëveshja e parë e ndal orën. E dyta jo. Kjo është arsyeja pse një marrëveshje duhet lidhur vetëm kur jeni i sigurt se mund ta mbani.

6. Pesë rrugët për t'i ulur gjobat

Neni 110 jep pesë mundësi të ndryshme. Ato nuk mbivendosen automatikisht dhe secila ka kushtin e vet:

1. Vetëdeklarim para njoftimit — 25%. Kur informoni vullnetarisht ATK-në për detyrimin tuaj përpara se të njoftoheni për një inspektim të mundshëm, gjobat bien në 25% të asaj që do të zbatohej (paragrafi 1).
2. Vetëdeklarim pas njoftimit, para inspektimit — 50%. Kur informoni pasi jeni njoftuar për inspektim, por përpara se ai të fillojë, gjobat maksimale janë 50% (paragrafi 2).
3. Pagesë e njëhershme — 30%. Kur detyrimi i pashlyer paguhet bashkë me interesin me një pagesë të vetme, gjobat zbriten në 30%, përveç atyre të nenit 104 (paragrafi 3).
4. Marrëveshje me këste — 50%. Kur lidhet marrëveshje me shkrim për të paguar me dy ose më shumë këste, kushtet e saj përmbushen, dhe të gjitha detyrimet e tjera tatimore kryhen në kohë gjatë asaj periudhe, gjobat zbriten në 50%, përveç atyre të nenit 103 (paragrafi 4).
5. Pagesë brenda 15 ditësh — 50%. Çdo ndëshkim i aplikuar, përveç atyre të nenit 103, nëse paguhet brenda pesëmbëdhjetë ditësh kalendarike nga data e njoftimit për aplikim të gjobës, paguhet vetëm 50% e vlerës (paragrafi 7).

Ajo e pesta është më e panjohura dhe më e shpejta. Nuk kërkon marrëveshje, nuk kërkon kërkesë, nuk kërkon arsyetim — kërkon vetëm që pagesa të bëhet brenda pesëmbëdhjetë ditëve kalendarike. Njoftimi vjen, hidhet mënjanë për «ta shohim javën tjetër», dhe zbritja prej gjysmës humbet pa e ditur askush se ekzistonte.

Përveç këtyre, ATK ka të drejtë të zvogëlojë ose të heqë çdo gjobë të vlerësuar apo të propozuar, rast pas rasti, kur personi dëshmon shkaqe të arsyeshme, besim të mirë, vështirësi të madhe ose arsye të tjera që do të ngrinin efektivitetin e ATK-së (paragrafi 5). Kërkesat shqyrtohen dhe vendimi merret mbi rishqyrtimin e fakteve dhe rrethanave (paragrafi 6).

Çfarë do të bënim ne, me këtë radhë

1. Nëse ende nuk keni marrë njoftim dhe e dini se diçka ka mbetur — vetëdeklarimi është rruga më e lirë që ekziston. 25% kundrejt 100%.
2. Nëse keni marrë njoftim për inspektim por ai s'ka nisur — dritarja është ende e hapur, por në 50%. Ajo mbyllet ditën kur nis inspektimi.
3. Nëse gjoba është aplikuar tashmë — shikoni datën e njoftimit para çdo gjëje tjetër. Nëse janë brenda pesëmbëdhjetë ditësh, pagesa e menjëhershme e përgjysmon.
4. Nëse nuk keni si ta paguani përnjëherë — marrëveshja me këste bën dy gjëra njëkohësisht: i ul gjobat në 50% dhe e ndal interesin. Por vetëm nëse mbahet, dhe vetëm herën e parë.

Nëse keni diçka të hapur nga periudhat e kaluara, fillojmë me një inventar të gjendjes — çfarë është deklaruar, çfarë ka mbetur, dhe cila nga pesë rrugët ju del më lirë. Ju themi shumën para se të nisim.

Pyetje të shpeshta për gjobat tatimore